Noor van Pelt

Op de website De toekomst van de journalistiek, opgericht door Alexander Pleijter, wordt er al in 2015 gesproken over de opkomst van de burgerjournalistiek. De aanleiding? Rianne Schuurman was toevallig aanwezig bij de ontruiming van een Jumbo in Groningen en begon een livevideo. De filmende toeschouwster nam de rol van burgerjournalist aan en deed verslag van de politie die opzoek ging naar een mogelijke bom in de supermarkt. De vrouw werd in een klap een internetfenomeen, aldus de Nieuwe Reporter. Burgerjournalistiek is niet gestart bij Schuurman, veel eerder deden toevallige toeschouwers al verslag van nieuwswaardige gebeurtenissen, maar dit was wel de eerste keer dat er gebruik werd gemaakt van een livevideo.

42490087482_075ff04cb5_o.jpgEarthworm, Amanda’s Hands on Keyboard B&W,CC BY-NC-SA 2.0

Journalistiek wordt steeds meer een collaboratief proces met inmenging van de burgers bij het maken van nieuws. Niet alle journalisten stellen het op prijs wanneer amateurs zich bemoeien in de journalistiek omdat professionele journalisten zich, zo stelt Schudson in 1999, als een ‘autonome macht’ zien. Toch zullen we in de toekomst, naast de video’s, foto’s en tips die burgers insturen, steeds meer nieuws tegenkomen dat geproduceerd is door burgers. Dit zal door voortdurende technologische ontwikkelingen uiteindelijk een overvloed aan onlinecontent veroorzaken. Deze berg informatie zal vervolgens gefilterd en gestructureerd moeten worden om de burgers nog steeds de feiten te kunnen bieden zodat zij de wereld om hun heen beter kunnen begrijpen. In de toekomst zal daarom zowel de rol van de burgers, als de rol van de journalist moeten veranderen.

Participatieve journalistiek
De participatie van burgers in de journalistiek zal op verschillende manieren verder toenemen. Hoewel er nu nog weinig gebruik wordt gemaakt van collectieve kennis, de zogenaamde ‘wisdom of the crowd’, zullen in de toekomst burgers meer gaan samenwerken met de mediaorganisaties zowel online als offline. Zoals het Stimuleringsfonds voor de Journalistiekstelt, zullen mensen zich steeds meer zelf gaan organiseren en zullen de vele start-ups en zzp-ers samenwerken aan projecten. Als de journalistiek deze ontwikkelingen omarmt, kunnen zij gebruik maken van de expertise van de burgers als collectief. Op onlineplatforms kunnen mensen samenkomen om hun ideeën en meningen bij elkaar te brengen, zodat er conversatie ontstaat tussen journalisten en hun publiek, aldus Harald Dunnink van De Correspondent. Ook kunnen burgers zo onderwerpen aandragen die zij belangrijk vinden en meehelpen, hetzij onder leiding van een redactie, bij het uitpluizen van data of het doen van onderzoek.

Een platform die het werkelijk mogelijk maakt dat er een conversatie
ontstaat tussen journalisten en hun publiek

Burgers zullen ook steeds meer zelf nieuws gaan maken op bijvoorbeeld blogs of door middel van livevideo’s. De burgerjournalist stuurt nu al foto’s, video’s, tips en verhalen naar redacties of plaatst dit op sociale media. In de toekomst zal de burger veel meer zelf gaan produceren en publiceren, zonder inmenging van de journalistiek. Dit zorgt ervoor dat er een enorm, grote hoeveelheid aan informatie wordt gepubliceerd. Hier komt bij dat men het overzicht kwijtraakt van welke bronnen te vertrouwen zijn en – misschien nog belangrijker – welke niet.

5086852888_8abf8660d6_oJohn Henderson, 20101013-00016JBH-Edit-Edit.jpg,CC BY 2.0

 

Professionele journalist blijft bestaan
Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat bepaalde functies van journalisten belangrijker worden. De journalist als verslaggever van gebeurtenissen, de door Kovach en Rosenstiel benoemde functie van de ‘bear witness’, wordt deels overgenomen door het enorme aantal burgerjournalisten. Met de steeds grotere hoeveelheid data dat online wordt gepubliceerd zal de waakhondfunctie van de traditionele media verplaatsen naar het internet en dus naar al haar gebruikers, aldus Michiel Oosterveld en Manon Oostveen in hun artikel over de ‘public watchdog’ op journalistieke weblogs. De rol van de journalist als curator wordt steeds belangrijker. Om een dergelijke overvloed aan informatie te verlichten, zal de journalist het nieuws moeten filteren en selecteren. Aan de journalist de taak om de bergen aan informatie terug te brengen tot nieuws dat de burgers kunnen verwerken. Hierbij is het belangrijk dat de journalisten intensief de feiten checken om duidelijk onderscheid te maken tussen betrouwbare en niet betrouwbare informatie. Doordat mensen online makkelijk met elkaar in gesprek kunnen gaan, wordt er ook van de journalistiek verwacht dat zij het debat tussen de burgers bevordert en bovenal modereert. Nico Drok pleit in het Tijdschrift voor de Communicatiewetenschap dat publieke discussies ervoor zorgen dat bijvoorbeeld maatschappelijke problemen aan de kaak kunnen worden gesteld en wellicht opgelost kunnen worden. Kovach en Rosenstiel stellen dat de journalist in deze publieke discussie de rol van forumleider op zich neemt zodat deze discussies niet uit de klauwen kunnen lopen.

“De bevolking zal zich weer richten
tot de traditionele nieuwsorganisaties”

Door de behoeften aan deze functies van de journalistiek, zal een groot deel van de bevolking zich weer richten tot de traditionele nieuwsorganisaties, zo voorspelt het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.

 

De succesformule
Participatie en samenwerken, deze concepten beschrijven de toekomst van de journalistiek. Met de steeds toenemende mate van participatie van burgers moeten de journalisten deze participatie wel gaan inregelen in het journalistieke proces. Burgers maken niet alleen zelf nieuws, maar zij zullen ook onderwerpen aandragen en meehelpen aan journalistieke producties. Voor de journalisten is het de taak om deze discussies te leiden en regie te houden over de inmenging van burgers bij het maken van nieuws. Verschillende functies die de journalisten eerst vervulden, worden deels overgenomen door de burgers. Door het groeiende aantal burgerjournalisten dat actief nieuws zal produceren, neemt de hoeveelheid (online)informatie sterk toe. De journalistiek zal deze informatievloed moeten reduceren tot behapbare proporties nieuws. We zullen in de toekomst veel meer mensen als Rianne Schuurman tegenkomen op het internet. Vernieuwing ten aanzien van participatie en samenwerking in de journalistiek zal niet de enige maar wel de belangrijkste manier zijn om de journalistiek in stand te houden.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s